زخم پپتیک و گاستریت مزمن (Peptic ulcer & chronic gastritis)
دسته‌بندی: باکتریایی
عامل بیماری‌زا: باکتری هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori)
خانواده: هلیکوباکتراسه Helicobacteraceae
رده: کامپیلوباکتریا (سرده: هلیکوباکتر) Campylobacteria (Genus: Helicobacter)
هلیکوباکتر پیلوری یک باکتری گرم‌منفی مارپیچی متحرک است که در مخاط معده بیش از ۵۰٪ از جمعیت جهان کلونیزه شده و علت اصلی بیش از ۹۰٪ زخم‌های اثنی‌عشر و ۸۰٪ زخم‌های معده است. این باکتری با ترشح مقادیر عظیمی آنزیم اوره‌آز، اوره را به آمونیاک و دی‌اکسید کربن هیدرولیز کرده و با قلیایی کردن ریزمحیط اطراف خود، در اسید کشنده معده زنده می‌ماند. سپس با ترشح سموم انکوژنیک CagA و VacA باعث التهاب مزمن (گاستریت)، آتروفی سلول‌های ترشح‌کننده اسید و متاپلازی روده می‌گردد. هلیکوباکتر پیلوری نخستین باکتری است که توسط سازمان جهانی بهداشت به عنوان کارسینوژن کلاس ۱ (عامل قطعی سرطان) برای آدنوکارسینوم معده و لنفوم مالت (MALT lymphoma) شناخته شده است. درمان ریشه‌کنی شامل رژیم‌های چهاردارویی بر پایه مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPI) به همراه آنتی‌بیوتیک‌ها است.