تیفوس اپیدمیک (Epidemic typhus)
دسته‌بندی: باکتریایی
عامل بیماری‌زا: باکتری ریکتزیا پرووازکی (Rickettsia prowazekii)
خانواده: ریکتزیاسه Rickettsiaceae
رده: آلفاپروتئوباکتریا (سرده: ریکتزیا) Alphaproteobacteria (Genus: Rickettsia)
تیفوس اپیدمیک یا تیفوس شپشی، خطرناک‌ترین نوع تیفوس با تاریخچه‌ای مرگبار در جنگ‌ها، اردوگاه‌ها و قحطی‌ها است که توسط باکتری ریکتزیا پرووازکی ایجاد می‌شود. ناقل بیماری شپش بدن انسان (پدیکولوس هومانوس) است. شپش هنگام خونخواری مدفوع آلوده به ریکتزیا دفع می‌کند و خاراندن پوست توسط فرد باعث ورود باکتری به خراش‌های پوستی می‌شود. بیماری با تب ناگهانی تا ۴۰ درجه، لرز، ضعف مفرط، سردرد وحشتناک و راش‌های قرمز تیره ماکولار در روز پنجم شروع می‌شود. مرگ‌ومیر در موارد درمان‌نشده تا ۶۰٪ می‌رسد. این باکتری می‌تواند سال‌ها بعد در بدن بهبودیافتگان نهفته مانده و به شکل خفیف‌تر بیماری بریل-زینسر (Brill-Zinsser disease) عود کند. درمان فوری با داکسی‌سایکلین نجات‌بخش است.