سیاه‌سرفه (Whooping cough (Pertussis))
دسته‌بندی: باکتریایی
عامل بیماری‌زا: باکتری بوردتلا پرتوسیس (Bordetella pertussis)
خانواده: آلکالیژناسه Alcaligenaceae
رده: بتامپروتئوباکتریا (سرده: بوردتلا) Betaproteobacteria (Genus: Bordetella)
سیاه‌سرفه یک بیماری تنفسی فوق‌العاده مسری و حاد است که توسط کوکوباسیل‌های گرم‌منفی بوردتلا پرتوسیس ایجاد می‌شود و می‌تواند برای نوزادان زیر یک سال کشنده باشد. باکتری به مژک‌های اپیتلیوم مجاری تنفسی متصل شده و با ترشح سموم قوی از جمله سم پرتوسیس (PT) و توکسین آدنیلات سیکلاز، مژک‌ها را فلج کرده و پاسخ لنفوسیتی شدیدی برمی‌انگیزد. بیماری سه فاز دارد: فاز آبریزش ملایم (کاتارال)؛ فاز حمله‌ای (پروکسیسمال) با حملات متوالی سرفه‌های انفجاری غیرقابل کنترل که به صدای فریادمانند دم عمیق موسوم به Whoop و استفراغ ختم می‌شود؛ و فاز نقاهت. در شیرخواران، آپنه (قطع تنفس) و سیانوز جایگزین سرفه‌ها می‌شود. تجویز اریترومایسین یا آزیترومایسین در فاز اول واگیری را کاهش می‌دهد و واکسن‌های DTaP پیشگیری اصلی هستند.