اوریون (Mumps)
دستهبندی: ویروسی
عامل بیماریزا: ویروس اوریون (روبولاویروس) (Mumps orthorubulavirus)
خانواده: پارامیکسوویریده Paramyxoviridae
رده: مونوژنگیویریکتس (سرده: ارثوروبولاویروس) Monjoviricetes (Genus: Orthorubulavirus)
اوریون یا گوشک یک بیماری مسری حاد ویروسی در کودکان و نوجوانان است که شاخصترین علامت آن، تورم دردناک و غیرچرکی یکطرفه یا دوطرفه غدد بزاقی، بهویژه غدد بناگوشی (پاروتیت) است. انتقال از طریق قطرات تنفسی و تماس با بزاق رخ میدهد. پس از تکثیر اولیه در اپیتلیوم تنفسی، ویروس وارد جریان خون شده و به سایر اندامهای غدهای منتشر میشود. شایعترین عارضه آن در مردان پس از بلوغ، التهاب بیضه (اورکیت) است که با درد و تورم شدید بیضه همراه بوده و در موارد دوطرفه میتواند خطر آتروفی بیضه و اختلال باروری ایجاد کند. از دیگر عوارض جدی میتوان به اووفوریت (التهاب تخمدان)، مننژیت آسپتیک، پانکراتیت حاد و ناشنوایی دائمی حسی-عصبی اشاره کرد. واکسن MMR ایمنی مادامالعمر مؤثری فراهم میآورد.