بیماری نیوکاسل (Newcastle disease)
دسته‌بندی: ویروسی
عامل بیماری‌زا: ویروس بیماری نیوکاسل (NDV) (Newcastle disease virus)
خانواده: پارامیکسوویریده Paramyxoviridae
رده: مونوژنگیویریکتس (سرده: ارتواوولاویروس) Monjoviricetes (Genus: Orthoavulavirus)
بیماری نیوکاسل یکی از مسری‌ترین و مخرب‌ترین بیماری‌های پرندگان و طیور صنعتی در جهان است که توسط ویروس پارامیکسو تیپ ۱ ایجاد می‌شود. این ویروس بسته به سویه (ولوژنیک، مزوژنیک یا لنتوژنیک) علائم تنفسی (خس‌خس، سرفه)، علائم گوارشی (اسهال آبکی سبز) و علائم شدید عصبی (پیچش گردن یا تورتیکولی، لرزش و فلج بال‌ها) ایجاد می‌کند و تلفات گله در سویه‌های حاد به ۱۰۰٪ می‌رسد. در انسان، این ویروس به عنوان یک عفونت شغلی در کارگران مرغداری‌ها و دامپزشکان تظاهر می‌یابد و معمولاً باعث کنژنکتیویت حاد یک‌طرفه (التهاب و قرمزی چشم)، ادم پلک و علائم خفیف شبه‌سرماخوردگی می‌شود که پس از چند روز بدون عارضه پایدار برطرف می‌گردد.