زونا (Shingles (Herpes zoster))
دسته‌بندی: ویروسی
عامل بیماری‌زا: ویروس واریسلا زوستر (بازفعال‌شده در گره‌های حسی) (Varicella zoster virus (reactivated))
خانواده: هرپس‌ویریده Herpesviridae
رده: هرپس‌ویریکتس (سرده: واریسلوویروس) Herpesviricetes (Genus: Varicellovirus)
زونا یا هرپس زوستر تظاهر بازفعال‌شدن ویروس خفته واریسلا زوستر در گره‌های ریشه خلفی اعصاب نخاعی یا اعصاب کرانیال پس از ابتلای قبلی به آبله مرغان است. با کاهش ایمنی سلولی ناشی از افزایش سن، استرس یا داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، ویروس از طول عصب به پوست مهاجرت می‌کند. بارزترین مشخصه بالینی، دسته‌ای از وزیکول‌های دردناک، متورم و پر از مایع است که به طور کاملاً یک‌طرفه و محدود به یک درماتوم عصبی منفرد (عمدتاً بین‌دنده‌ای یا عصب سه‌قلو در صورت) ظاهر می‌شود. درد سوزشی اغلب قبل از بثورات شروع می‌شود. خطرناک‌ترین عارضه مزمن آن نورالژی پس از زونا (PHN) است که درد شدید عصب تا ماه‌ها یا سال‌ها باقی می‌ماند. درمان با آسیکلوویر خوراکی در ۷۲ ساعت اول آغاز علائم درد و وسعت بیماری را کاهش می‌دهد.