آبله میمونی (امپاکس) (Mpox (Monkeypox))
دستهبندی: ویروسی
عامل بیماریزا: ویروس آبله میمونی (MPXV) (Monkeypox virus)
خانواده: پوکسویریده Poxviridae
رده: پوکسویریکتس (سرده: اورتوپوکسویروس) Pokkesviricetes (Genus: Orthopoxvirus)
آبله میمونی یا امپاکس (Mpox) یک عفونت زئونوتیک حاد ویروسی است که توسط ویروس آبله میمون (از جنس اورتوپوکسویروس) ایجاد میشود. دو کلاستر ژنتیکی اصلی شامل کلاستر ۱ (بومی آفریقای مرکزی با مرگومیر تا ۱۰٪) و کلاستر ۲ (عامل طغیان جهانی ۲۰۲۲ با مرگومیر زیر ۱٪) وجود دارد. جوندگان آفریقایی (طنابسنجابها و موشهای صحرایی پاوچد) مخزن واقعی آن هستند. انتقال از طریق تماس نزدیک پوستی، تماس جنسی، قطرات تنفسی و وسایل آلوده رخ میدهد. علائم با تب، لرز، سردرد، ضعف مفرط و یک علامت افتراقی حیاتی از آبله یعنی «لنفادنوپاتی شدید» (تورم غدد گردن، زیر بغل و کشاله ران) شروع میشود. ضایعات پوستی به طور همگام از ماکول به پاپول، وزیکول، پوستول نافدار و دلمه در صورت، اندامها، کف دست و پا و نواحی ژنیتال تکامل مییابند. واکسن JYNNEOS و داروی تکوویریمات درمان و پیشگیری اصلی هستند.