بیماری پات (سل ستون مهره‌ها) (Pott's disease (Tuberculous spondylitis))
دسته‌بندی: باکتریایی
عامل بیماری‌زا: باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (انتشار هماتوژن) (Mycobacterium tuberculosis)
خانواده: مایکوباکتریاسه Mycobacteriaceae
رده: اکتینوباکتریا (سرده: مایکوباکتریوم) Actinobacteria (Genus: Mycobacterium)
بیماری پات یا اسپوندیلیت سلی، شایع‌ترین و خطرناک‌ترین شکل سل اسکلتی-عضلانی است که بیش از ۵۰٪ موارد سل استخوان را تشکیل می‌دهد. باسیل کخ از طریق شبکه وریدی باتسون یا شریان‌ها از یک کانون اولیه ریوی به تنه مهره‌ها (بیشتر مهره‌های تحتانی توراسیک و فوقانی لومبار) منتشر می‌شود. باکتری با ایجاد نکروز کازئوز، جسم مهره قدامی و دیسک بین‌مهره‌ای مجاور را هضم و تخریب می‌کند. کلاپس و فروریختن مهره در سطح قدامی منجر به زاویه‌دار شدن شدید ستون فقرات به سمت عقب موسوم به «قوز یا کیفوز زاویه‌دار گیبوس» (Gibbus deformity) می‌شود. حرکت چرک سلی در طول عضله پسواس باعث تشکیل آبسه سرد پسواس می‌گردد. فشار بافت نکروتیک بر نخاع، پاراپلژی و فلج هر دو پا (فلج پات) ایجاد می‌کند. درمان زودهنگام با داروهای ضدسل و در موارد فشردگی نخاع، جراحی رفع فشار الزامی است.